Blog położnej o ciąży, porodzie i macierzyństwie.

Kobiety o ciąży zwykle dowiadują się bardzo wcześnie, bo już w 5 tygodniu ciąży. Niektóre trochę później.

Natomiast nie jestem pewna czy wszystkie przyszłe mamy zdają sobie sprawę z ważności pierwszego trymestru ciąży. W tym czasie zachodzą niezwykle ważne procesy dla przyszłego rozwoju dziecka.

Poniżej przedstawię Wam jakie czynniki wpływają na rozwój dziecka:
Wady genetyczne determinują się bardzo wcześnie, bo w momencie zapłodnienia lub w okresie zarodkowym.

Przez pierwsze 2 tygodnie (licząc od zapłodnienia) na zarodek nie wpływają żadne teratogeny lub powodują obumarcie zarodka (efekt letalny).

Od 2 tygodnia ciąży rozpoczyna się okres największej wrażliwości na teratogeny. Obejmuje on okres zarodkowy do 7 tygodnia ciąży oraz okres płody do ok 14 tygodnia ciąży (Okres płodowy trwa do końca ciąży). W tym czasie mogą powstać rozległe wady anatomiczne. Natomiast po 14 tygodniu ciąży drobne wady anatomiczne i defekty fizjologiczne.

Najwcześniej powstają wady:
/wymienione są niektóre narządy, a podane tygodnie są najbardziej
wrażliwe na teratogenny/

- układu nerwowego ok. 2,5 do 6,5 tygodnia ciąży;
- serca ok. 3 do 6,5 tygodnia ciąży;
- kończyny górne i dolne od ok. 3,5 do 8,5 tygodnia ciąży;
- oczy od 4 do 8 tygodnia ciąży;
- podniebienie od 6 do 10 tygodnia ciąży;
- wargi ustne od 3 do 6,5 tygodnia ciąży;
- zęby od 6 do 9 tygodnia ciąży;
- narządy płciowe zewnętrzne od 6,5 do ok. 14 tygodnia ciąży;
- uszy od 4 do 11 tygodnia ciąży;
- powłoki brzuszne od 4 do ok. 11 tygodnia ciąży.

Po tym okresie następuje mniejsza wrażliwość na czynniki teratogenne. Natomiast poniżej można przeczytać, na jakie układy i narządy szkodliwe czynniki wpływają przez całą ciążę. Oczywiście im starsza ciąża tym mniejsza wrażliwość na te teratogenny.

Mniejsza wrażliwość na teratogenny jest:
- układu nerwowego od 6,5 tygodnia ciąży do końca ciąży;
- serca od 6,5 tygodnia ciąży do 9 tygodnia ciąży;
- kończyny górne i dolne od 8,5 do ok. 10 tygodnia ciąży ;
- oczy od 8 tygodnia ciąży do końca ciąży;
- podniebienie od 10 do 14 tygodnia ciąży;
- wargi ustne od 6,5 do 14 tygodnia ciąży;
- zęby od 9 do 18 tygodnia ciąży;
- narządy płciowe zewnętrzne od ok. 14 do końca ciąży;
- uszy od 11 do 18 tygodnia ciąży;
- powłoki brzuszne od ok. 11 do 14 tygodnia ciąży.

Podsumowując przez cały okres ciąży wrażliwy jest w większym lub mniejszym stopniu:

• układ nerwowy,
• oczy,
• narządy płciowe zewnętrzne.

Najwrażliwszy okres dla rozwoju zarodka jest między 13 a 60 dniem życia zarodka.

Do czynników teratogennych zalicza się m.in.: thalidomid, cytostatyki i niektóre leki antyepileptyczne. Także czynniki infekcyjne np.: wirus różyczki czy Toxoplasma gondii.

Ważne jest przyjmowanie kwasu foliowego przed planowaną ciążą i w trakcie jej trwania. Szczególnie przez pierwsze 6 tygodni. Planując dziecko i będąc w ciąży nie spożywanie alkoholu, nie palenie papierosów i nie przebywanie przy osobach palących.

——-

Bibliografia:
Medycyna perinatalna pod redakcją Zbigniewa Słomko str. 46-49